Το 1981 υπήρχε μεγάλη ανάγκη εκδημοκρατισμού της χώρας. Το πρόταγμα του πολιτικού
φιλελευθερισμού ήραν ορατό και επίκαιρο ενώ σαν αίτημα με την βοήθεια του Ανδρέα ωρίμασε. Το σύνθημα αλλαγή εμπεριείχε κυρίως αυτό το αίτημα.
Το αναφέρω αυτό για να γίνει κατανοητό το γιατί τότε το ΠΑΣΟΚ εμφανίστηκε ως μαζικό κίνημα, κατάφερε να βρεθεί στην πρωτοπορία και να χαράξει την Ιστορία της μεταπολίτευσης ανεξίτηλα. Ευελπιστώ έτσι να απαντήσω στο γιατί οι σημερινές ΤΟ ΠΑΣΟΚ δεν έχουν την μαζικότητα και τον παλμό του τότε.
Η τότε εποχή ήταν διαφορετική και το σύνθημα “ο Λαός δεν ξεχνά τι σημαίνει δεξιά” ήταν πραγματικά επίκαιρο και είχε περιεχόμενο.
Η εποχή άλλαξε. Η δημοκρατία, η ισότητα, τα ανθρώπινα δικαιώματα, η ελευθέρια σκέψης και έκφρασης, δεν είναι πλέον διαπραγματεύσιμα. Σε μια χώρα με μεγαλες κατακτήσεις στο δίκαιο, και με ένα ευρωπαϊκό κεκτημένο, δεν νοούνται ούτε είναι πιθανές οι πολιτικές διώξεις, οι φυλακίσεις, βασανισμοί για κανενός είδους παράπτωμα πολύ περισσότερο για τις ιδέες. Δεν λέω ότι εξαφανίστηκαν όλα αυτά ως φαινόμενο.
Αφορούν όμως πολύ λίγους που βρίσκονται στα άκρα του πολιτικού συστήματος και μετανάστες. Στις κοινωνικές ομάδες αυτά η δεξιά των νοικοκυραίων βγάζει όλο της το μένος που οφείλεται στα γονίδια της.
Παρόλα αυτά, μπορούμε με ασφάλεια να πούμε ότι στο τομέα του πολιτικού φιλελευθερισμού πολύ λίγα πράγμα μένουν να γίνουν και έαν γίνουν, θα βρεθούμε διεθνώς στην πρωτοπορία του σχετικού «αγώνα».
Σε αυτό το πεδίο λοιπόν δεν έχουμε να κάνουμε πολλά ως ΠΑΣΟΚ.
Μένει μόνο το πεδίο της οικονομίας. Ένα πεδίο οροθετημένο από τον νεοφιλευθερισμό.
Όπως έχω πει και παλιότερα η Αριστερά στοχεύοντας στο αίτημα του πολιτικού φιλελευθερισμού, αντιλήφθηκε πρώτη το συγκεντρωτικό μοναρχικό Κράτος ως πρόβλημα και προσπάθησε να διαχύσει τον πλούτο προς τα κάτω. Η Γαλλική επανάσταση είναι ένα κορυφαίο σημείο και σε αυτό το θέμα.
Η ιδέα δεν ήταν καινοφανής. Είχε παρατηρηθεί ότι η άνοδος της αστική τάξης και η δημιουργία μεσαίων στρωμάτων ανάμεσα στο εκάστοτε παλάτι και την αριστοκρατία από την μια και τους χειρώνακτες από την άλλη, ήταν ευεργετική και λειτουργούσε βασικά αντιμοναρχικά. Στο τέλος αυτή η ιδέα μεταξύ άλλων δημιούργησε το εθνικό Κράτος.
Αυτή η πολιτική εφαρμόστηκε στην Ελλάδα από τον Ελ. Βενιζέλο ο οποίος στοχεύοντας στην δημιουργία μιας αστικής τάξης στόχευε και σε «ένα κράτος νοικοκυραίων» που θα ηταν σύγχρονο και θα λειτουργούσε τελικά Αντιμοναρχικά. Η δεξιά της εποχής ήταν φιλομοναρχική.
Κάπου στην πορεία στο παιχνίδι μπήκαν μεσσιανικές ιδέες που στόχευαν στην δημιουργία ενός “δίκαιου κόσμου και μια δίκαιης κοινωνίας” εδώ στην γη. Ο σπόρος του Μαρξισμού φύτρωσε στην βιομηχανική επανάσταση και στηρίχτηκε στους βιομηχανικούς χειρώνακτες εργάτες .
Ο κομουνισμός και οι επαναστάσεις που ακολούθησαν, απομάκρυναν την φιλελεύθερη πολιτικά αριστερά από το κοινό της. Αποτέλεσμα ήταν η αριστερά να γίνει περισσότερο οικονομικά προσδιοριζόμενη και να αναφέρεται στους μη προνομιούχους. Να γίνει περισσότερο ταξική κρατώντας όμως ένα εμφανές πολιτικά φιλελεύθερο περιεχόμενο, που δεν αφορούσε όμως τις χώρες που εφαρμόστηκε στην πράξη.
Σε αυτό το σημείο αρχίζει ένα παραδοξο. Οι αστοί που φτιάχτηκαν καθώς έφευγε από την μέση η δεξιά φεουδαρχία και η μοναρχία, άρχισαν να γίνονται οι εχθροί της αριστεράς. Συντηριτικοποιούνται, αισθάνονται απειλή και πηγαίνουν δεξιά για προστασία.
Η αριστερά εν τω μεταξύ, άρχισε να στήνει αναχώματα απέναντι στο καπιταλισμό ή να κυνηγά παντού να σκοτώσει το παιδί της.
Όπου έστησε αναχώματα οδήγησε στην στασιμότητα και όπου κατάφερε να καταστρέψει ή να
αναιρέσει τον καπιταλισμό οδήγησε στην υπανάπτυξη. Δείτε τις ανατολικές χώρες για παράδειγμα.
Η αριστερά δεν μπόρεσε να καταλάβει ότι την πτώση της οικονομικής φεουδαρχίας και τη λειτουργία του καπιταλισμού ως πρόοδο, όπως τελικά αποδείχτηκε ότι συμβαίνει. Έτσι έχασε πολύτιμο χρόνο και κατανάλωσε σκέψη για να τον εξαφανίσει, στοχεύοντας σε μεσσιανικές λογικές και κοινωνίες ουσιαστικά ανεδαφικές.
Σήμερα η αντικαπιταλιστική αυτή αριστερά δεν μπορεί πλέον να αυτοαποκαλείται προοδευτική. Δεν το κάνει.
Ταυτόχρονα η αστική τάξη αποκομμένη από την αριστερά -ως φορέας του καπιταλισμού- στράφηκε στην δεξιά για να προστατευτεί. Ταυτίστηκε. Στεγάστηκε.
Ένα μεγάλο κομμάτι της αριστεράς που αντιλήφθηκε τον παραλογισμό, προσπάθησε να δουλέψει με τον καπιταλισμό. Αναπάντεχα ίσως, βρήκε ότι μόνη δυνατότητα της είναι η εξανθρώπιση του, με στόχο την κοινωνική συνοχή.
Αυτή η αριστερά λειτούργησε κάποτε φορομπηχτικά και σχεδόν πάντα πειραματικά σε μεγάλο βαθμό. Ταυτόχρονο άφηνε τον καπιταλισμό να περνά κάτω από το χαλί για να παράγει πλούτο και να έχει κάτι να μοιράσει.
Ο όρος κοινωνική συνοχή και ο ορος περιβάλλον ευκαιριών που μπηκε αργότερα , δεν αναιρεί τον καπιταλισμό απλά τον οριοθετεί, και η επίτευξη αυτής της συνοχής τον ωραιοποιεί.
Παρόλα αυτά σήμερα αυτός μοιάζει να είναι ο μοναδικός ρόλος που μπορεί να έχει η κυβερνώσα αριστερά. Να προσπαθεί να μην μείνει κανένας πίσω. Ακόμα και εάν καθυστερήσει λίγο η πρόοδος του καπιταλισμούας είναι. Αρκεί να μην μείνει κανένας πίσω.
Έτσι η αστική αυτή αριστερά, πειραματίζεται συνεχώς με το… πόσο νεοφιλευθερισμό θα βάλει στο -ελάχιστα πλέον- ταξικό κρασί της.
Το δικομματικό σύστημα εγγυάται την εναλλαγή. Ο καπιταλισμός θα προχωρά και η αριστερά αποκομμένη από το παρελθόν και τις δυνάμεις που την στήριξαν παραδοσιακά, θα συμβάλει στο να προχωρά.
Η έλλειψη ανάγκης πολιτικού φιλελευθερισμού στην χώρα μας, θα την οδηγεί να βολοδέρνει στα κύματα του καπιταλιστικού συστήματος, προσπαθώντας να βρει το κοινό της. Να συνάψει συμαχίες. Ο στόχος να κυβερνήσει μοιάζει να αποτελεί ολοένα λιγότερο πραγματική ανάγκη και περισσότερο αναγκη αυτοεπιβεβαίωσης.
Χρειάζεται άραγε να γίνει ένα ξεκαθάρισμα λογαριασμών με το παρελθόν να δούμε τι αφήνουμε και τι κρατάμε; Να βρεθούμε σε επαφή με την πραγματικότητα και να πορευτούμε αξιόπιστα σε ένα καπιταλιστικό πλαίσιο με τους στόχους που ανέφερα;
Κοινωνική συνοχή και περιβάλλον ευκαιριών; Αυτό θα πρέπει να είναι το καλούπι του καπιταλισμού; Η μόνη μας έννοια να μην μείνουμε πάρα- πολύ πίσω σε ανάπτυξη;
Όπως και να έχει το βασικότερο σύντομα θα είναι να βρει το άτομο ξανά την πληγωμένη αξιοπρέπεια του.